Nội dung chính
Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu bột cá 300 triệu USD trong năm 2025, trong khi Trung Quốc vẫn là nước nhập khẩu lớn nhất thế giới
Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), vừa công bố rằng năm 2025 kim ngạch xuất khẩu bột cá của Việt Nam đạt khoảng 300 triệu USD. Con số này chỉ bao gồm phần xuất khẩu, chưa tính lượng bột cá tiêu thụ trong nội địa, cho thấy tiềm năng tăng trưởng rất lớn.
Bột cá – nguồn lợi nhuận tiềm năng
Xuất khẩu và thị trường toàn cầu
Theo báo cáo của VASEP, nhu cầu nhập khẩu bột cá trên toàn cầu đang gia tăng mạnh. Peru chiếm khoảng 20% sản lượng toàn cầu, nhưng Trung Quốc vẫn là quốc gia nhập khẩu bột cá nhiều nhất, chiếm tới 90% thị phần. Điều này mở ra cơ hội lớn cho các nhà sản xuất Việt Nam.
Lợi thế sản xuất tại Việt Nam
Trong năm 2025, tổng sản lượng thủy sản của Việt Nam đạt 9,95 triệu tấn, tăng 3% so với năm 2024. Trong đó, nuôi trồng đóng góp 6,1 triệu tấn (+5,1%). Sự gia tăng này kéo theo nhu cầu sản xuất thức ăn thủy sản, năm 2025 sản lượng thức ăn thủy sản lên tới 5,39 triệu tấn.
Ứng dụng đa dạng của bột cá
Bột cá không chỉ là nguyên liệu quan trọng cho thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản và thú cưng mà còn được dùng làm phân bón hữu cơ, cải thiện chất lượng đất và tăng năng suất cây trồng.
Cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam
Case study: Công ty TNHH Phúc Lộc (Hà Tĩnh)
Ông Nguyễn Thành Lộc, Giám đốc Phúc Lộc, cho biết công ty thu mua khoảng 60 tấn phế phẩm cá mỗi ngày, sản xuất 4.000‑5.000 tấn bột cá/năm, tạo doanh thu 72‑90 tỷ đồng. Nếu được hỗ trợ vốn và công nghệ, công ty có thể nâng độ đạm lên 64% và giảm nhập khẩu bột cá khoảng 140.000 tấn mỗi năm.
Case study: Công ty TNHH Tứ Hải (TP.HCM)
Tại Tứ Hải, xương cá đục được sấy khô và xuất khẩu sang Nhật với giá 10 USD/kg, mang lại doanh thu 10‑12 tỷ đồng/năm. Ngoài ra, Viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam đang khai thác ghẹ tạp để sản xuất riêu ghẹ đóng hộp và bột chitosan – nguyên liệu cho y tế và nông nghiệp, giá bán lên tới 1.000 USD/kg.
Chiến lược và chính sách hỗ trợ
TS Phạm Quốc Huy, Trưởng Phân viện Nghiên cứu Hải sản phía Nam, nhấn mạnh rằng việc biến phế phụ phẩm thành tài nguyên cần có chính sách thuế ưu đãi, tín dụng xanh và hỗ trợ công nghệ. Khi doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền hợp tác chặt chẽ, “rác thải” sẽ trở thành “vàng xanh” cho nền kinh tế biển.
Nhìn về tương lai, ước tính đến năm 2030, sản lượng phế phụ phẩm tôm sẽ đạt 650.000 tấn (giá trị 80‑100 triệu USD) và cá tra 1,3 triệu tấn (giá trị hơn 500 triệu USD). Những số liệu này cho thấy tiềm năng to lớn để mở rộng sang các lĩnh vực như peptide, enzyme sinh học, vật liệu sinh học và bao bì phân hủy.
Việc đưa bột cá vào danh mục quản lý của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, thay vì ngành chăn nuôi, sẽ giúp phản ánh đúng giá trị kinh tế và tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khai thác nguồn tài nguyên này.
Bạn nghĩ sao về tiềm năng của phế phụ phẩm thủy sản trong việc thúc đẩy nền kinh tế xanh? Hãy chia sẻ ý kiến và theo dõi chúng tôi để cập nhật những xu hướng mới nhất!
