Gần 3.000 dự án bất động sản trên toàn quốc đang gặp vướng pháp lý, tổng vốn ước 2,4 triệu tỷ đồng – nguồn cung tiềm năng nếu được tháo gỡ ngay trong năm tới.

Quy mô các dự án bị kẹt và nguyên nhân chính

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, qua rà soát toàn quốc hiện có 2.991 dự án bất động sản gặp khó khăn, trong đó hơn 80% vướng mắc liên quan đến pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai, định giá và nghĩa vụ tài chính. Tổng vốn của những dự án này ước khoảng 2,4 triệu tỷ đồng, tương đương gần 30% tổng vốn đầu tư bất động sản cả nước.

Phân loại theo thẩm quyền giải quyết

• 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội, đang trong giai đoạn nghiên cứu dự thảo nghị quyết.
• 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành, dự kiến giải quyết trong năm 2026.
• 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương, sẽ được các tỉnh, thành phố thực hiện tháo gỡ theo hướng dẫn trung ương.
• Khoảng 80 dự án BT (Build‑Transfer) đang được Chính phủ soạn thảo nghị quyết riêng để khơi thông nhanh chóng.

Tiềm năng nguồn cung khi các dự án được tháo gỡ

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh: nếu tháo gỡ được các dự án này, thị trường sẽ có thêm nguồn cung nhà ở và bất động sản thương mại khổng lồ, góp phần giảm áp lực nhà ở và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Hiện bộ Xây dựng đã giải quyết được 926 dự án, còn lại sẽ được phân luồng và xử lý đồng bộ. Dự kiến năm 2026 sẽ bổ sung khoảng 160.000 căn nhà ở xã hội, đáp ứng hơn 60% mục tiêu Đề án 1 triệu căn.

Đánh giá của các chuyên gia

TS Nguyễn Văn Định, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, cho rằng năm 2025 đã ghi nhận “đợt tăng cung” mạnh mẽ khi hàng loạt dự án được tháo gỡ, thanh khoản cải thiện và giá bất động sản chững lại giữa năm.

TS Nguyễn Minh Phong – Chuyên gia kinh tế, nhận định việc cắt giảm thủ tục hành chính và đưa ra cơ chế đồng thuận chủ sở hữu sẽ mở ra cơ hội tái cấu trúc thị trường, đặc biệt ở khu vực phía Nam, nơi tập trung nhiều dự án quy mô lớn.

Hệ lụy đối với doanh nghiệp và xu hướng thị trường

Những thay đổi về chính sách sẽ buộc các doanh nghiệp bất động sản nâng cao năng lực quản trị, đáp ứng tiêu chuẩn phát triển bền vững và tập trung vào các dự án quy mô lớn, gắn với hạ tầng giao thông công cộng (TOD) và đô thị nén.

Khi nguồn cung được khơi thông, thị trường sẽ sàng lọc các dự án kém chất lượng, tạo không gian cho các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính vững mạnh và tầm nhìn dài hạn.

Kỳ vọng cho năm 2026

Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, chính sách tiền tệ linh hoạt và mô hình đô thị mới, các nhà hoạch định tin rằng khi vướng mắc pháp lý được giải quyết đồng bộ, thị trường bất động sản sẽ bước vào giai đoạn phục hồi bền vững, đồng thời tạo nền tảng cho các dự án đô thị thông minh.

Phương Uyên