Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã khẳng định sẽ giữ nguyên các chỉ tiêu năng suất lao động (NSLD) và tổng yếu tố năng suất (TFP) trong dự thảo Nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia 2021‑2030.

1. Bối cảnh và yêu cầu của đại biểu Quốc hội

Trong buổi thảo luận tại Quốc hội ngày 28/11, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng trích dẫn mô hình Solow để lập luận rằng, để đạt mức tăng trưởng GDP trên 10% trong giai đoạn 2026‑2030, tốc độ tăng năng suất lao động cần đạt ít nhất 9% và đóng góp của TFP phải lên tới 60%.

Hiện tại dự thảo đặt mục tiêu NSLD >8,5% và TFP 55%, con số mà ông Hùng cho là chưa đủ để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng “hai con số” (tăng trưởng trên 10% mỗi năm).

2. Đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu

Đại biểu Hùng đề xuất nâng mức NSLD lên 9% và TFP lên 60% trở lên, dựa trên thực tế năng suất Việt Nam chỉ bằng 1/8 Singapore, 1/4‑1/5 Nhật Bản, Hàn Quốc, 1/3 Malaysia và 1/2 Thái Lan.

Những đề xuất này nhằm giảm khoảng cách năng suất so với các nền kinh tế đang phát triển mạnh, đồng thời duy trì đà tăng trưởng cao trong 10‑15 năm tới.

3. Phản hồi của Bộ trưởng

Trong báo cáo giải trình, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết đã nghiên cứu kỹ lưỡng các chỉ tiêu, tổng hợp tính toán và đưa ra bộ chỉ tiêu đã được Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương xem xét, thảo luận và thông qua trong dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội 14 Đảng.

Vì vậy, ông quyết định “giữ nguyên” hai chỉ tiêu NSLD và TFP tại mức hiện tại của dự thảo, đồng thời nhấn mạnh tính khả thi và cân đối của chúng trong bối cảnh kinh tế vĩ mô.

4. Tranh luận về chỉ tiêu y tế trong dự thảo

Song song với các chỉ tiêu kinh tế, dự thảo còn đưa ra mục tiêu “đến năm 2030 đạt 35 giường bệnh và 19 bác sĩ trên 1 vạn dân; tỷ lệ giường bệnh tư nhân đạt 15%”.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng chỉ tiêu giường bệnh trên 1 vạn dân không còn phù hợp trong xu hướng chăm sóc sức khỏe hiện đại, khi nhiều quốc gia đã chuyển sang sử dụng chỉ số chi tiêu y tế quốc gia (Total Health Expenditure – THE) tính theo %GDP. Theo OECD, mức THE trung bình là 8‑9% GDP; Mỹ khoảng 16‑17%; Việt Nam hiện nay chỉ khoảng 5‑6%.

Đại biểu Trí đề xuất điều chỉnh mục tiêu y tế thành “THE %GDP: 8‑9% vào năm 2030, 15‑16% vào năm 2045”.

5. Quan điểm của Bộ trưởng về chỉ tiêu y tế

Bộ trưởng Thắng nhấn mạnh rằng, dù nhiều quốc gia phát triển vẫn sử dụng chỉ tiêu giường bệnh cho mục đích thống kê và quy hoạch, họ cũng đồng thời áp dụng các chỉ số mới như THE để phản ánh thực trạng chi tiêu y tế.

Ông cho biết cơ quan soạn thảo sẽ ghi nhận các kiến nghị và xem xét bổ sung các chỉ tiêu y tế mới trong quá trình rà soát và điều chỉnh quy hoạch quốc gia.

6. Đánh giá tác động

Việc duy trì mức NSLD và TFP hiện tại có thể gây áp lực cho các doanh nghiệp và các ngành công nghiệp cần nâng cao năng suất để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% mỗi năm. Ngược lại, việc đưa vào chỉ số THE %GDP có thể giúp chính phủ định lượng nguồn lực tài chính cần thiết cho hệ thống y tế, đồng thời đáp ứng chuẩn quốc tế.

Đối với nhà đầu tư, những bất định này tạo ra cơ hội và rủi ro: các doanh nghiệp công nghệ, tự động hóa có thể hưởng lợi từ các chính sách kích thích năng suất, trong khi lĩnh vực y tế sẽ cần chuẩn bị cho mức chi tiêu tăng cao hơn.

Nhìn chung, các quyết định này phản ánh sự cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ và nhu cầu nâng cao chất lượng dịch vụ công cộng.

Bạn nghĩ sao về việc giữ nguyên chỉ tiêu NSLD và TFP? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi các bản cập nhật tiếp theo để không bỏ lỡ những diễn biến quan trọng.