Nội dung chính
Nhiều chuyên gia cảnh báo: Để chợ cóc mọc xen kẽ trong khu đô thị là sai lầm quy hoạch, có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Theo kiến trúc sư Đào Ngọc Nghiêm, Hà Nội – vùng đất ngàn năm văn hiến – luôn giữ những giá trị văn hoá truyền thống như gánh hàng rong, chợ cóc và các quán vỉa hè. Những yếu tố này đã tạo nên nét đặc trưng và bản sắc riêng của thủ đô.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, số lượng chợ cóc và các điểm kinh doanh tự phát tăng nhanh, xuất hiện khắp các khu đô thị mới. Dù mang lại tiện lợi cho người dân, chúng đồng thời tạo ra không gian lộn xộn, ảnh hưởng tới mỹ quan, an toàn và văn minh đô thị.
Hệ lụy của chợ cóc không được kiểm soát
Hà Nội hiện có hàng trăm chợ cóc và vô số quán vỉa hè. Khi không có quy hoạch hợp lý, chúng gây ra:
- Thiếu mỹ quan, gây cảm giác bẩn thỉu trong các khu dân cư hiện đại.
- Rủi ro an toàn: tai nạn, hỏa hoạn, ô nhiễm môi trường.
- Gây tắc nghẽn giao thông, lấn chiếm vỉa hè và lòng đường.
- Khó kiểm soát chất lượng thực phẩm và giá cả.
Giải pháp: Xây dựng khu phố ẩm thực chuyên biệt
TS Nghiêm đề xuất thiết kế các khu phố ẩm thực tập trung, tách riêng khỏi khu dân cư. Khi được quy hoạch đúng, các khu này sẽ:
- Góp phần nâng cao mỹ quan đô thị, tạo điểm du lịch hấp dẫn.
- Đảm bảo an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường nhờ quản lý tập trung.
- Giảm áp lực lên hạ tầng giao thông và vỉa hè.
- Tạo không gian thương mại hiện đại, đồng thời bảo tồn nét ẩm thực địa phương.
TS Nguyễn Văn Đính – Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam – nhấn mạnh rằng việc tách riêng các khu chợ dân sinh, khu ẩm thực và các điểm bán hàng tự phát là “cần thiết để duy trì trật tự, an toàn và nâng cao chất lượng sống”.
Ông Đính cũng lưu ý về vấn đề an toàn thực phẩm và ô nhiễm: rác thải từ các chợ tạm thường bị xả bừa bãi, gây ô nhiễm môi trường và nguy cơ lây lan dịch bệnh.
Đô thị văn minh đòi hỏi tách bạch hàng quán khỏi không gian sống
Những mô hình đô thị hiện đại trên thế giới đã áp dụng phân khu chức năng rõ ràng: khu ở, khu văn phòng, khu mua sắm và khu ẩm thực chuyên biệt. Khi quy hoạch đồng bộ, các khu phố thương mại không chỉ đẹp mắt mà còn nâng cao chất lượng sống cho cư dân.
Tại Việt Nam, một số đô thị lớn đã thử nghiệm mô hình phố thương mại‑dịch vụ, tạo ra không gian sống năng động, đồng thời mở ra cơ hội kinh doanh bền vững cho các doanh nghiệp.
TS Nguyễn Văn Đính phân tích: Người dân ngày nay muốn sống trong môi trường xanh, sạch, yên tĩnh, không còn chịu áp lực ô nhiễm và tiếng ồn từ các chợ cóc. Vì vậy, các khu đô thị mẫu không cho phép chợ cóc mọc xen kẽ.
Thêm vào đó, sự bùng nổ của thương mại điện tử và chuỗi cửa hàng tiện lợi đã giảm nhu cầu phụ thuộc vào chợ cóc, đồng thời giảm thiểu các vấn đề về chất lượng hàng hoá và an toàn thực phẩm.
Theo ông Đính, để giải quyết “bệnh lý” đô thị, cần phát triển không gian sống riêng biệt, tách khỏi chợ cóc và các điểm kinh doanh tự phát, nhằm bảo đảm chất lượng cuộc sống cho cư dân.
Ông Trần Thế Dũng, Tổng Giám đốc Vietluxtour, đồng ý: Khi các quán ăn được tập trung vào khu phố ẩm thực, cơ quan chức năng sẽ dễ dàng kiểm tra an toàn thực phẩm, quản lý an ninh trật tự và phòng chống cháy nổ. Đồng thời, khu phố ẩm thực sẽ trở thành điểm thu hút du khách, kích thích tăng trưởng kinh tế địa phương.
Việc quy hoạch chợ cóc và các điểm kinh doanh tự phát ở Hà Nội đã được UBND TP Hà Nội quyết định dẹp bỏ 231 điểm vào năm 2026‑2027, với lộ trình giải tỏa triệt để và không cho phép phát sinh mới. Đồng thời, thành phố sẽ đầu tư nâng cấp các chợ chính quy, tạo môi trường kinh doanh sạch sẽ, an toàn và đáp ứng nhu cầu của người dân.
