Nội dung chính
Trong thời đại biến động toàn cầu, ngoại giao kinh tế không còn là lựa chọn mà đã trở thành yếu tố sống còn để Việt Nam mở rộng không gian phát triển và thu hút nguồn lực quốc tế.
Tầm quan trọng của ngoại giao kinh tế trong bối cảnh toàn cầu
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, khi thế giới đang chịu áp lực từ dịch bệnh, xung đột địa chính trị và chuỗi cung ứng gián đoạn, ngoại giao kinh tế đã chuyển mình mạnh mẽ, trở thành “đường chỉ, mở lối” cho tăng trưởng và phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Lịch sử và những bước tiến đáng chú ý
Người Đảng đã nhận thức sớm vai trò của ngoại giao kinh tế từ những năm 1970, khi nền kinh tế còn đang trong giai đoạn tái thiết. Những năm 1980, ngoại giao góp phần quan trọng vào quá trình đổi mới tư duy phát triển. Đến thập niên 1990, việc bình thường hoá quan hệ với các tổ chức tài chính quốc tế và thu hút FDI đã đánh dấu bước ngoặt lớn. Từ 1995 đến nay, ngoại giao tiếp tục “khai phá” các con đường hội nhập, giúp Việt Nam gắn kết sâu hơn với kinh tế khu vực và toàn cầu.
Kết quả kinh tế 2025 và vai trò của ngoại giao
Trong nhiệm kỳ 2021‑2025, bất chấp các cú sốc toàn cầu, Việt Nam duy trì ổn định vĩ mô và đạt những thành tựu ấn tượng: tăng trưởng GDP dự kiến 8,02% vào năm 2025, quy mô nền kinh tế khoảng 514 tỷ USD và GDP bình quân đầu người ước 5.026 USD, đưa đất nước vào nhóm thu nhập trung bình cao.
Ba động lực truyền thống – xuất khẩu, đầu tư và sản xuất công nghiệp – vẫn duy trì sức mạnh. Đồng thời, các động lực mới như kinh tế số, ICT, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và năng lượng xanh đang tăng trưởng nhanh hơn mức trung bình GDP, tạo ra những cơ hội mới cho nền kinh tế.
Ba trụ cột chiến lược của ngoại giao kinh tế
- Kiến tạo môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng không gian hợp tác: Tăng cường quan hệ với các đối tác chiến lược và láng giềng, xây dựng nền tảng cho các dự án đa phương.
- Thu hút nguồn lực bên ngoài: Vốn, công nghệ, thị trường và tri thức – ví dụ điển hình là “ngoại giao vaccine” trong đại dịch COVID‑19, giúp Việt Nam phục hồi nhanh chóng.
- Thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế: Chủ động tham gia xây dựng luật chơi toàn cầu, hỗ trợ doanh nghiệp và địa phương vươn ra thị trường quốc tế.
Chiến lược hành động và các lĩnh vực trọng tâm
Thủ tướng đề ra phương châm: “Tư duy chiến lược hơn, trọng tâm hơn, hợp tác sâu sắc hơn, triển khai quyết liệt hơn và tham gia quốc tế trách nhiệm hơn”. Ngoại giao kinh tế sẽ tập trung vào:
- Thương mại và đầu tư quốc tế.
- Khoa học công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
- Năng lượng sạch, giáo dục, y tế và ứng phó biến đổi khí hậu.
- Hoàn thiện chuỗi cung ứng chip bán dẫn, với mục tiêu hoàn thành nhà máy vào cuối 2027.
- Đa dạng hoá thị trường xuất khẩu: Trung Đông, Trung Á, châu Phi và Mỹ Latinh.
Nhìn về tương lai: Đổi mới, công nghệ và hội nhập
Để duy trì tăng trưởng hai con số, ngoại giao kinh tế sẽ hỗ trợ mạnh mẽ doanh nghiệp vừa và nhỏ hội nhập quốc tế, thu hút các tập đoàn công nghệ lớn và chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài trở về đóng góp. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh được xem là “chìa khóa vàng” cho Việt Nam bắt kịp và vượt lên trong kỷ nguyên số, đồng thời yêu cầu cải cách thể chế, nâng cao chất lượng nhân lực và tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng.
Với nền tảng 80 năm xây dựng và phát triển, cùng sự lãnh đạo của Đảng và tinh thần đoàn kết toàn dân, ngoại giao kinh tế sẽ tiếp tục là lực lượng tiên phong, mang về cơ hội, nguồn lực và động lực mới cho sự thịnh vượng của đất nước.
